Go to Top

Co wyróżnia nowoczesne Konsultacje Społeczne?

Konsultacje społeczne są bardzo skuteczną i coraz częściej wykorzystywaną metodą odnajdywania najlepszych rozwiązań w dialogu pomiędzy władzami samorządowymi a mieszkańcami, przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi. Właśnie dialog oraz koncentracja na porozumieniu i rozwiązaniach odróżniają nowoczesne konsultacje społeczne od wymuszanych przez przepisy działań o takiej samej nazwie, które w istocie były (i niekiedy nadal są) pozbawionym przekonania i inicjatywy, często bezproduktywnym zbieraniem opinii otoczenia przez lokalne władze.

Nowoczesne konsultacje społeczne wyróżnia:

1. Partnerska współpraca pomiędzy władzą a społecznością lokalną

Partnerstwo w znajdowaniu najlepszych rozwiązań, satysfakcjonujących dla wszystkich stron, oznacza wzajemny szacunek, zaufanie i akceptację różnic. Ważna jest także równorzędność uczestników konsultacji, dobrowolność udziału oraz otwartość na punkty widzenia i potrzeby partnerów. Współpraca wymaga istnienia bądź wypracowania wspólnego celu, wspólnego zasobu informacji, wspólnej metody pracy.

2. Przywrócenie wpływu i odpowiedzialności mieszkańców za przyszłość wspólnoty lokalnej

Nowoczesne konsultacje przywracają społeczności lokalnej realny wpływ na rządzenie, decydujące o losach całej wspólnoty jak i poszczególnych jej członków. Dzieje się tak ponieważ uczestnicy konsultacji aktywnie i bezpośrednio uczestniczą w procesie  decydowania. Spotkania, dialog, prezentacja stanowisk i wymiana argumentów służą wypracowaniu najlepszego rozwiązania. Z drugiej strony prawo do samo-rządzenia łączy się z wysiłkiem rzeczywistego zaangażowania i bycia współodpowiedzialnym za rezultaty. Z kolei od władzy samorządowej wymagana jest otwartość i akceptacja współrządzenia, co nierzadko wymaga głębokiej zmiany w relacjach z otoczeniem.

3. Metoda oparta na przemyślanym, zaplanowanym, sprawnym i konsekwentnym dążeniu do wspólnego stanowiska

Na wstępie warto podkreślić sam fakt istnienia dobrze sprawdzonej metody konsultacji. Polega ona na przygotowanym i prowadzonym przez facylitatora spotkaniu w celu podjęcia wspólnych decyzji oraz znalezienia najlepszych rozwiązań. Charakteryzuje się:

  • dobrym rozpoznaniem i przygotowaniem poprzedzającym debaty
  • dokładną agendą
  • wielostronnym dialogiem
  • koncentracją na celach

4. Udział bezstronnych, neutralnych specjalistów prowadzących konsultacje

Bezstronność (prowadzący wspierają wszystkie strony w równym stopniu), neutralność (wynik konsultacji zależy od uczestników, a prowadzący nie są zainteresowani z góry założonym rozwiązaniem), doświadczenie oraz „warsztat” przygotowujących i prowadzących konsultacje sprzyjają podjęciu rozmów. Służą także pełnemu zaangażowaniu stron, które często reprezentują odmienne stanowiska, bywa że są nieufne albo nawet skłócone. Specjalistyczne umiejętności  komunikacyjne inspirują, zapewniają dyscyplinę merytoryczną i sprawne podejmowanie decyzji.

Zapewnienie przez uczestników konsultacji „we własnym zakresie” bezstronności, neutralności oraz wysoce specyficznych kompetencji jest w praktyce bardzo trudne, dlatego sukces nowoczesnych konsultacji społecznych w tak dużym stopniu zależy od współpracy z profesjonalnymi facylitatorami.